Commissies 

De Raad van Toezicht kent twee permanente adviescommissies: de auditcommissie en de remuneratiecommissie. De commissieleden geven zo nodig een terugkoppeling tijdens een vergadering van de Raad van Toezicht. Mede op basis hiervan neemt de Raad van Toezicht zijn besluiten. De auditcommissie is gericht op de bedrijfsvoering, de financiële verslaglegging en het accountantsonderzoek. De remuneratiecommissie voert de jaarlijkse beoordelingsgesprekken met de directeur-bestuurder en adviseert over het bezoldigingsbeleid. Daarnaast heeft deze commissie een rol bij de selectie van kandidaten voor het vervullen van vacatures in de Raad van Toezicht.

Overlegstructuur 

In 2025 heeft de Raad van Toezicht viermaal vergaderd met de directeur-bestuurder: op 4 april, 11 juni, 10 september en 3 december. De vergaderingen van de Raad van Toezicht werden voorbereid door de voorzitter van de Raad van Toezicht, de directeur-bestuurder en de ambtelijk secretaris. In iedere vergadering stond een voortgangsrapportage (inclusief financiën) van de directeur-bestuurder op de agenda, zodat de uitvoering van het jaarplan en de bijbehorende begroting te volgen is.

Aandachtsgebieden

De Raad van Toezicht houdt specifiek toezicht op vier benoemde aandachtsgebieden, te weten:

1) Financiën en Strategie
2) Zorg en Kwaliteit van handelen
3) Identiteit en Achterban
4) HRM en Netwerken

Tijdens iedere vergadering vond een bespreking van één van deze aandachtsgebieden plaats aan de hand van een rapportage door een regiehouder uit de Raad van Toezicht. De regiehouder bereidde de rapportage in afstemming met de directeur-bestuurder voor.

Tijdens de vergaderingen van 4 april en 3 december 2025 besprak de Raad van Toezicht het aandachtsgebied Financiën en Strategie. Het lid van de auditcommissie, Willem Punt, was betrokken bij de voorbereiding van de vaststelling van de jaarrekening 2024, de bijbehorende managementletter en de begroting 2026. Daarnaast overlegde hij regelmatig met de directeur-bestuurder over actuele financiële ontwikkelingen. De Raad van Toezicht keurde in zijn vergadering van 4 april 2025 het jaarverslag en de jaarrekening over 2024 goed. Tijdens de vergadering van 3 december 2025 werd het jaarplan 2026 (inclusief begroting) goedgekeurd. Het verslag van regiehouder Marleen Loof over het aandachtsgebied HRM en Netwerken stond op 4 april 2025 op de agenda. Tijdens de vergadering van 11 juni 2025 stond het aandachtsgebied Zorg en Kwaliteit van handelen op de agenda. Dit gebeurde in de vorm van een rapportage van Siemon Bezuijen als regiehouder. Op 10 september 2025 deed regiehouder Alrik de Haas verslag over het aandachtsgebied Identiteit en Achterban.

Zelfevaluatie Raad van Toezicht

Op 13 en 14 november 2025 hield de Raad van Toezicht zijn jaarlijkse zelfevaluatiebijeenkomst. Bij een deel van de bijeenkomst was ook de directeur-bestuurder aanwezig. We hebben in het verlengde van het bovenstaande een goed gesprek gehad over de invulling van rollen en verantwoordelijkheden. De heer Wim Saris, directeur-generaal van de Dienst Justitiële Inrichtingen van het ministerie van Justitie en Veiligheid, hield een beschouwing over de trends en ontwikkelingen op het gebied van detentie. Aan de hand hiervan hadden we een boeiende gedachtewisseling, waarin ook de impact op het werk van GNd en haar positionering in de strafrechtketen aan de orde kwam.

Overige besproken onderwerpen 

Er waren geen mutaties in de samenstelling van de Raad van Toezicht.

Omdat Marleen Loof zich niet beschikbaar stelde voor een nieuwe termijn vond in het laatste kwartaal de werving en selectie van een opvolger plaats. Hans Barendrecht, Siemon Bezuijen en Servaas Stoop vormden de selectiecommissie. Kort voor het eind van het jaar stemde de Raad van Toezicht via een emailprocedure in met de benoeming van drs. J.M. (Joke) van Vugt tot lid van de Raad van Toezicht met ingang van 1 januari 2026. De bekrachtiging van dit besluit zal in de eerste vergadering van 2026 plaatsvinden.

Naast de hierboven al genoemde zaken besteedde de Raad van Toezicht afzonderlijk aandacht aan de volgende onderwerpen. Tijdens de vergadering van 10 april 2025 is vastgesteld dat de statuten van GNd voldoen aan de Wet bestuur en toezicht rechtspersonen en aan de regelgeving voor de ANBI-status. Tijdens de vergadering van 3 december 2025 gaf de Raad van Toezicht goedkeuring aan de herpositionering van de maatschappelijke raad.

Kwetsbare fase

Onze hulpvragers bevinden zich vaak in een kwetsbare en ingewikkelde fase van hun leven. Detentie, gebroken relaties, schaamte, schuld, onzekerheid over de toekomst en soms het verdriet van slachtoffers en achterblijvers lopen door elkaar heen. Juist in die werkelijkheid is persoonlijke aandacht van grote betekenis. Vrijwilligers, maatschappelijk werkers en onze adviseurs sluiten aan bij wat er is, zonder oordeel, met tijd, rust en oprechte betrokkenheid.

Hoewel we opereerden in een uitdagend klimaat met personele krapte binnen de muren, bleven we zoeken naar wegen om naast de hulpvrager te staan. In totaal realiseerden we al 954 begeleidingstrajecten, nog los van het bereik in de SOS Cursussen en de Landelijke Hulplijn voor achterblijvers. Met de transitie Vleugels voor Herstel zijn we gestart met een beweging naar werken via regionale herstelnetwerken. Daarmee willen wij onze betrokkenheid vergroten en dichterbij brengen, zowel bij de gevangenissen als de hulpvragers.

Hieronder werken we per doelgroep uit wat deze manier van werken voor hen betekent.

Gevangenen

Voor veel gevangenen begint het contact met Gevangenenzorg Nederland klein. Een eerste gesprek, soms aarzelend. Iemand die vraagt hoe het echt met hen gaat, zonder direct iets van hen te verwachten. Vanuit dat begin ontstaat vaak een vervolgcontact met een basisvertrouwen. Vrijwilligers merken dat gevangenen behoefte hebben aan iemand die naast hen staat in plaats van tegenover hen. Iemand die niet primair kijkt naar het delict of het dossier, maar naar de mens. Dat geeft ruimte voor openheid. Gevangenen vertellen over hun gezin, hun spijt, hun zorgen over de toekomst en hun worsteling met schuld en schaamte. Juist die gesprekken blijken van grote waarde. Ze helpen gevangenen om na te denken over hun keuzes, hun relaties en hun toekomst. De een vindt het prettig om regelmatig dezelfde vrijwilliger op bezoek te krijgen, anderen zijn al geholpen wanneer ze tijdens Meet Up, waar vrijwilligers op de leefafdeling aanwezig zijn, hun verhaal en vragen kwijt kunnen. In combinatie met programma’s als SOS en Arbeidstoeleiding ontstaat er een beweging: van stilstaan naar vooruitkijken.

In het SOS-programma (Schuld, Slachtoffer en Samenleving) wordt expliciet stilgestaan bij de gevolgen van hun daden voor slachtoffers en hun omgeving. De confrontatie met die realiteit leidt regelmatig tot dieper inzichten en een andere manier van kijken naar wat er gebeurd is. We boden 109 unieke deelnemers de kans om verantwoordelijkheid te nemen voor hun daden. De pilot SOS-zeden werd succesvol gelanceerd met 8 individuele cursussen. Het is een onderscheidend aanbod dat kennelijk voorziet in een behoefte en potentie heeft om uit te breiden.

Bij Arbeidstoeleiding zien we dat gevangenen weer zicht krijgen op hun mogelijkheden, door onder meer de Cursus ArbeidsOriëntatie (CAO). Niet alleen praktisch, maar ook in hun zelfbeeld. Ze ontdekken dat ze nog steeds kwaliteiten hebben en dat er perspectief is na detentie. Via Arbeidsbemiddeling en het programma Maatwerk hebben we in totaal 54 trajecten ingezet om hulpvragers te begeleiden naar werk of scholing.

Wat opvalt, is dat deze verschillende vormen van aandacht elkaar versterken. Het individuele bezoek biedt veiligheid en vertrouwen. De andere programma’s en cursussen geven richting en verdieping. Samen helpen ze gevangenen om hun detentieperiode niet alleen te ondergaan, maar ook te benutten om stappen te zetten richting herstel en toekomst.

Binnen het bezoekprogramma voor gevangenen lag onze doelstelling op 300 trajecten; we zijn geëindigd op 282 trajecten. Dat we dit doel net niet haalden, kwam door een toenemend complex proces van intake tot het eerste bezoek door wisselende afspraken per inrichting en beperkte bereikbaarheid van casemanagers. Tegelijkertijd blijft de meerwaarde van een luisterend oor onverminderd groot. Daarom bleven wij ons met vasthoudendheid en betrokkenheid inzetten om toch zoveel mogelijk hulpvragers te bezoeken. Desondanks was de impact van de 1763 contactmomenten in bezoektrajecten en Arbeidstoeleiding, groot.

Een hoogtepunt was Meet Up, waarbij we de fysieke aanwezigheid op de afdelingen uitbreidden van 12 naar 17 afdelingen in 5 gevangenissen. Door wekelijks op de leefafdelingen aanwezig te zijn, boden we een luisterend oor in de directe omgeving van de gevangene. Dit zorgde ervoor dat ruim 3000 gevangenen zich echt ‘gezien en gehoor’ voelden.

Forensische Zorg

Binnen de forensische zorg ontmoeten vrijwilligers mensen die vaak al een lange weg achter de rug hebben. Tbs-patiënten verblijven langdurig in een gesloten setting en hebben regelmatig een klein of afgebroken sociaal netwerk. Een bezoekvrijwilliger betekent voor hen een zeldzame verbinding met de buitenwereld.

De gesprekken zijn anders van aard dan in een gevangenis. Het tempo ligt lager, het vertrouwen groeit langzaam. Vrijwilligers sluiten aan bij het ritme en de mogelijkheden van de patiënt. Juist deze rustige, volgehouden aandacht maakt dat er ruimte ontstaat voor openheid.

Tbs-patiënten geven aan dat het bezoek hen helpt om zich weer mens te voelen in plaats van patiënt. Ze ervaren dat iemand tijd voor hen maakt zonder behandelrelatie of verplichting. Dat draagt bij aan hun gevoel van eigenwaarde en aan hun motivatie om stappen te zetten in hun behandeling.

Voor vrijwilligers vraagt dit werk geduld en toewijding. De relatie bouwt zich in kleine stapjes op. Maar juist die kleine stapjes blijken van grote betekenis voor mensen die vaak al jarenlang in een gesloten wereld leven.

Binnen de Forensische Zorg (ForZo) overtrof het aantal trajecten (208) onze doelstelling van (190). Dit stemt ons dankbaar. De lancering van de nieuwe e-learning voor vrijwilligers heeft de kwaliteit van deze specialistische zorg verder geborgd.

Ex-gevangenen

Na detentie begint voor veel mensen een moeilijke fase. Vrijheid betekent niet automatisch rust of perspectief. Er zijn zorgen over huisvesting, werk, schulden en relaties. De steun vanuit Gevangenenzorg Nederland stopt daarom niet bij de poort. Voor ex-gevangenen is het waardevol dat het contact met een vrijwilliger kan doorlopen. Iemand die hen al kent, die weet wat er gespeeld heeft en die meeloopt in de eerste periode na vrijlating. Dit biedt houvast in een tijd waarin veel tegelijk op hen afkomt.

Vrijwilligers merken dat ex-gevangenen behoefte hebben aan praktische ondersteuning, maar vooral aan iemand die hen helpt om moed te houden. Terugval ligt op de loer wanneer teleurstellingen zich opstapelen. Juist dan maakt het verschil dat er iemand blijft die hen wijst op de stappen die al gezet zijn.

In combinatie met arbeidstoeleiding en netwerkopbouw ontstaat er meer perspectief. Voor de nazorg realiseerden we 71 trajecten (doelstelling 95). Hoewel dit aantal afneemt door het afronden van een eerdere pilot met de Reclassering, blijft de overgang van ‘binnen naar buiten’ een kwetsbaar moment. In het kader van onze nieuwe koers waarmee we inzetten op een sterkere lokale inbedding, willen we onze nazorg versterken en de ex-gevangene helpen aan een blijvend sociaal vangnet.

Vrijwilligers: het hart van onze organisatie

Onze hulpverleners zijn de onmisbare schakels in het realiseren van herstel op maat. Of zij nu op vrijwillige basis bezoeken afleggen of vanuit kantoor de trajecten coördineren, hun inzet is geworteld in een gedeelde visie op barmhartigheid en menselijke waardigheid. In 2025 stond hun toerusting en de beweging naar een regionale werkwijze centraal, om zo nog meer ondersteuning op de juiste plek te kunnen bieden.

Onbetaalde krachten 

Onze vrijwilligers vormen het kloppende hart van Gevangenenzorg Nederland en Aandacht voor Achterblijvers. In 2025 waren 610 vrijwilligers actief en met grote toewijding betrokken op het wel en wee van onze hulpvragers. Het vrijwilligerscorps bedroeg 650 mensen en ons doel was om dat op peil te houden. Echter, door een betere data-analyse zagen we dat zo’n 5% langere tijd niet was ingezet. Er is toen besloten de natuurlijke uitstroom niet één op één op te vullen met nieuwe vrijwilligers. Intussen beschikken we in vrijwel het gehele land over een robuuste groep vrijwillige collega’s die gemiddeld 7 jaar aan onze missie verbonden blijft. De interesse om vrijwilliger te worden blijft onverminderd groot. Dit geeft hoop en verwachting voor onze transitie naar regionaal werken. Om de kwalitatief persoonlijke nabijheid in de vaak complexe trajecten te waarborgen, hebben we in 2025 opnieuw geïnvesteerd in deskundigheid. We realiseerden 5 basistrainingen voor nieuwe vrijwilligers en boden diverse verdiepende trainingen aan. Zo namen vrijwilligers deel aan de training ‘Mijn hulpvrager in familiecontext’ en werd aan het einde van het jaar de nieuwe e-learning voor de Forensische Zorg gelanceerd, die inmiddels door 25 vrijwilligers is afgerond. Deze scholing is essentieel om naast de hulpvragers te kunnen staan en hen echt te zien in hun unieke situatie.

De onderlinge verbondenheid tussen de vrijwilligers werd versterkt tijdens 12 regionale ontmoetingsrondes. In april en mei kwamen 115 vrijwilligers samen om ervaringen te delen over thema’s als culturele diversiteit en het bouwen van bruggen. De jaarlijkse Vrijwilligersdag op 4 oktober in Amersfoort, met als thema ‘Jouw waarom, mijn waarom, onze impact’, bood aan 100 deelnemers een waardevol moment van inspiratie en herkenning. In het kader van de transitie ‘Vleugels voor Herstel’ zijn we gestart met het indelen van vrijwilligers in regionale groepen. Hierdoor kunnen zij nog meer met elkaar optrekken en elkaar inspireren, terwijl de maatschappelijk werker hen directer en persoonlijker begeleidt.

Betaalde krachten 

Het team van betaalde medewerkers is in 2025 de drijvende kracht geweest achter de organisatiebrede transitie naar regionaal werken. Deze beweging, getiteld ‘Vleugels voor Herstel’, heeft als doel om onze hulpverlening toekomstbestendig te maken door onder meer regionale verankering en verbeterde samenwerking met PI’s. In 2025 zijn de fundamenten gelegd voor de vier regioteams die vanaf januari 2026 operationeel zijn. Hierdoor kunnen we onze maatschappelijk werkers dichter bij de vrijwilligers en de penitentiaire inrichtingen positioneren, wat de samenwerking ten goede komt.

De dagelijkse praktijk van onze maatschappelijk werkers vroeg in 2025 veel veerkracht. Het proces van intake tot het eerste bezoek is complexer geworden door wisselende afspraken binnen de inrichtingen en de beperkte bereikbaarheid van casemanagers. Om hen in dit werk te ondersteunen, hebben we via de werkgroep Opleidingsbeleid ingezet op structurele deskundigheidsbevordering. Er vonden studiemiddagen plaats over thema’s als het Detentie- en re-integratieplan (D&R) en de werking van verdovende middelen. Michel van Leeuwen van de J&V directie Artificiële Intelligentie verzorgde een leerzame workshop over de AI-transitie en spiegelde ons over medemenselijkheid en technologie. Ook de ontwikkeling van het beleid ‘Visie op Leren’ zorgde voor een scherpere focus op onder meer de onboarding van nieuwe collega’s en de borging van organisatiekennis.

Binnen het kantoorteam waren er ook uitdagingen door personele wisselingen; het vertrek van onze communicatiemedewerker zorg in het derde kwartaal leidde tot een tijdelijke daling in de online zichtbaarheid van onze programma’s. Niettemin is er hard gewerkt aan de doorontwikkeling van onze methodieken, zoals de herbezinning op het thema ‘Geloof in herstel’. Door de transitie naar regioteams versterken we de band tussen de betaalde krachten en de onbetaalde hulpverleners: door vrijwilligers en medewerkers directer aan elkaar te koppelen, ontstaat er een steviger fundament voor de herstelgerichte zorg aan onze hulpvragers.

Samenwerking in de strafrechtketen 

Een effectieve re-integratie van onze hulpvragers is alleen mogelijk door een nauwe verbondenheid met onze partners in de strafrechtketen. In 2025 hebben we de samenwerking met de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) en diverse forensische instellingen verder geïntensiveerd om vrijwilligerswerk structureel te integreren in detentie- en re-integratieprogramma’s. Onze rol als waardevolle informele partner werd dit jaar extra onderstreept door het positieve WODC-onderzoeksrapport (externe link, opent in nieuw tabblad) over Maatwerk, een pilot in PI Alphen aan den Rijn. Dit rapport bevestigde dat wij als volwassen vrijwilligersorganisatie een wezenlijke versterking zijn op de professionele zorg en dat onze inzet en samenwerking leidt tot verlichting van de caseload van casemanagers. 

Door de transitie ‘Vleugels voor Herstel’ zijn we in 2025 gestart met de beweging naar een sterkere regionale verankering. Hierdoor kunnen we nog directer optrekken met bijvoorbeeld casemanagers, herstelconsulenten en RIC-coördinatoren op de locaties waar onze hulpvragers verblijven. Deze korte lijnen bleken in 2025 essentieel, omdat de personele krapte binnen de muren vaak extra afstemming vroeg om de toegang voor onze vrijwilligers en de continuïteit van de bezoektrajecten te waarborgen. 

Ook op specifieke thema’s wisten we elkaar te vinden. Onder het label Aandacht voor Achterblijvers (AvA) werkten we onder meer intensief samen met Bureau BuiteNLand tijdens de Thuisfrontinformatiedagen en boden we gezamenlijk steun aan families van gevangenen in het buitenland. 

Binnen de Forensische Zorg zien we dat intensieve contacten tussen ons kantoor en de klinieken zorgt voor een gestroomlijnde en effectieve samenwerking en een groeiend aantal tbs-patiënten. In de Van Mesdagkliniek in Groningen resulteerde dit in stijging van 6 naar 30 trajecten. Koploper is de Van der Hoeven kliniek in Utrecht waar we 65 patiënten mochten begeleiden.  

Samenwerking met gemeenten blijft een pittige uitdaging. Met de gemeente Rotterdam en PI De Schie werd een pilot gestart om voor 10 Rotterdamse gevangenen drempels voor een succesvolle terugkeer te verlagen  via onze cursus Back to the Future. Door diverse met name personele omstandigheden bij zowel de gemeente als de PI bleef het aantal zeer beperkt. Dit was teleurstellend, maar de winst was een leerervaring voor de toekomst. Want hoewel de externe omstandigheden complex en taai kunnen zijn, blijven we investeren in  partnerships, juist omdat we geloven dat samenwerking van formele en informele zorg tot betere resultaten kan leiden van mens en samenleving (externe link, opent in nieuw tabblad).

Maatschappelijk draagvlak 

Steun en betrokkenheid uit de samenleving is voor ons essentieel. Financieel gezien is ons werk voor meer dan 50% aangewezen op achterban en fondsen. In 2025 bleven we dan ook in contact met huishoudens, kerkelijke gemeenten en bedrijven. Onze achterban, bestaande uit duizenden donateurs en honderden kerken en bedrijven, zorgde voor een stevig financieel en maatschappelijk draagvlak voor onze missie. Daar zijn we zeer dankbaar voor. 

Support vanuit de achterban 

De geefbereidheid en verbondenheid van onze achterban waren in 2025 weer buitengewoon groot. Via bedrijven, kerken, scholen en particuliere donateurs mochten wij € 1,5 miljoen aan achterbaninkomsten ontvangen. Dit betekent een stijging van ruim € 150.000 ten opzichte van 2024. Met dankbaarheid en verwondering constateren wij dat onze achterban zich sterk verbonden weet met onze kernwaarden barmhartige gerechtigheid en geloof in herstel. Deze steun getuigt ook van brede betrokkenheid bij onze inzet voor persoonlijk herstel en het bevorderen van een leefbare samenleving.

Particulieren 

In 2025 ontvingen we € 863.000 van particuliere gevers. Dat betekent een stijging van ruim € 51.000 ten opzichte van 2024. Onze donateurs kregen 6 keer per jaar de nieuwsbrief en 1 keer de paasmailing in de bus of in de mailbox. In 2025 konden we voor het eerst de digitale lezers segmenteren en daardoor gerichter aanspreken. De digitale ontvangers kregen in de zomer een extra campagnemailing.  

Door de inzet van ons actieve relatiebeheerprogramma op de verschillende particuliere segmenten, zowel persoonlijk als met direct mail en e-mailmarketing, versterkten we de relatie met onze achterban. Online fondsenwerving en marketing is in dit alles meer en meer een integraal onderdeel van de fondsenwervingsstrategie geworden. Daarnaast speelt online marketing ook een steeds grotere rol in de werving van nieuwe leads en het genereren van naamsbekendheid. Gevangenenzorg Nederland hecht veel belang aan een sterke verbinding en relatie met haar donateurs en hun motivatie om betrokken te zijn bij onze missie.   

Onze betrokken donateurs zijn voor ons van grote waarde. Elke bijdrage – groot of klein – maakt verschil en wordt door ons oprecht gewaardeerd. Dat willen we hen ook laten merken. Daarom hebben we in 2025 ons bedankbeleid verder aangescherpt. De eerste uiting daarvan was de fysieke bedankkaart of de bedankmailing in januari. In de loop van het jaar kregen gevers boven de 1.000 euro een telefoontje van de teamleider F&C. 

Met verwondering en dankbaarheid hebben wij in het verslagjaar €100.100 aan legaten mogen ontvangen.

Bedrijven

In 2025 was er onder ondernemers en bedrijven opnieuw grote betrokkenheid met en loyaliteit aan ons werk. In totaal ontvingen wij € 241.789 aan financiële bijdragen, een stijging van € 60.000 ten opzichte van 2024. Daarbij merken we op dat ondernemers en bedrijven hun steun soms ook verlenen via particuliere schenkingen of vanuit een eigen stichting. Deze bijdragen worden boekhoudkundig verantwoord onder de segmenten particulieren en fondsen. 

In 2025 versterkten we onze banden met zakelijke partners via werkbezoeken in gevangenissen en kleinschalige bijeenkomsten met ervaringsdeskundigen. Tijdens deze ontmoetingen werd duidelijk hoe geloof en herstel concreet vorm krijgen in het leven van mensen.

Kerken 

Samen geloven in de missie en geven voor herstel! We kijken wederom terug op een bijzonder mooi jaar.  33 kerken hebben ons afgelopen jaar voor het eerst ondersteund. In totaal waren 635 kerken betrokken bij Gevangenenzorg Nederland. De inkomsten van kerken zijn in 2025 gestegen naar € 374.167, ruim € 34.000 hoger dan begroot. 

In 2025 zijn we door Kerkpunt, het diaconale platform van de NGK kerken gekozen als een van de collectedoelen voor de Dankdagcollecte. Vanaf november 2025 zijn er 44 NGK gemeenten die een donatie hebben gedaan; een aantal kerken hebben aangegeven dit in 2026 te doen. Verder verzorgden wij 177 presentaties binnen de kerken. Dit werkt mee aan bewustwording en betrokkenheid rondom de thematiek van criminaliteit en herstel. 

Dag voor de gevangene

Op zondag 12 oktober 2025 organiseerden 7 organisaties, waaronder Gevangenenzorg Nederland, de jaarlijkse Dag voor de Gevangene. Het thema was ‘Uit de schaduw’. In de christelijke traditie is de zorg voor gevangenen een van de zeven ‘werken van barmhartigheid’. Daarom roepen de organisaties kerken op om in hun zondagse samenkomst stil te staan bij gevangenen en de mensen om hen heen.  

Nacht in de bak

Vier kerkelijke jeugdgroepen met tieners in de leeftijd onderbouw van het voortgezet onderwijs hielden in 2025 een Nacht in de bak. Na een algemene presentatie over ons werk werden de jongeren aangemoedigd in actie te komen met behulp van ons Actieplatform (actievoorgevangenenzorg.nl). Tijdens de Nacht in de bak horen ze het verhaal van een ervaringsdeskundige en ervaren ze zelf wat het is om één nacht opgesloten te zitten.   

Scholen 

Er zijn in 2025 78 presentaties op scholen geweest. De opbrengst van scholen vanuit presentaties was bijna € 4.000. In het kader van de lessen burgerschap is er behoefte bij scholen om met jongeren aandacht te besteden aan het onderwerp criminaliteit en weerbaarheid. 

Het Hoornbeeck College Apeldoorn heeft in 2025 een jaaractie voor ons werk gedaan en daarmee het bedrag van ruim € 16.000 opgehaald. 

Fietsen voor herstel 

Op zaterdag 14 juni 2025 heeft een team van 17 deelnemers een route van ruim 200 kilometer gefietst van PI Almelo, via PI Dordrecht naar PI Hoogvliet. Editie 2 van Fietsen voor Herstel. Medewerkers van de PI Almelo gaven het officiële startsein, waarna de fietsers aan hun route begonnen. Tussentijds pauzeerden ze binnenin PI Dordrecht en aan het eind van de middag werden alle fietsers, moe maar voldaan, zeer hartelijk ontvangen door de PI Hoogvliet. Wat een krachtige prestatie, met een mooie opbrengst van € 27.000. 

Fondsen 

De bijdragen van fondsen kwamen uit op € 548.542. Dat is hoger dan begroot
(€ 525.000). Hier is een relatie zichtbaar met de start van ons Transitieplan ‘Vleugels voor Herstel’ en de positieve aantrekkingskracht van het project Maatwerk. Fondsen zijn belangrijke partners voor ons.  In algemeenheid kan gezegd worden dat innovatie en vernieuwingstrajecten belangrijk zijn. Jaarplan donaties zijn beperkt. In deze realiteit zoeken we onze weg.

Klachten 

Kritische opmerkingen van onze donateurs zien wij als blijk van betrokkenheid. In 2025 kregen wij één klacht: een donateur reageerde op een mailing waarin stond: ‘Al voor 25 euro…’ De donateur vond dit bedrag te hoog. Deze klacht is naar tevredenheid opgelost. 

Branding 

Bekendheid van het merk en werk van Gevangenenzorg krijgen we op verschillende manieren:   

• Via presentaties en gastlessen van onze pr-vrijwilligers en ervaringsdeskundigen.  

• Via de evenementen, waarvoor we (betaald en onbetaald) aandacht creëren op onze social media-kanalen en andere online platforms.  

• Via interviews met collega’s, vrijwilligers en hulpvragers in de landelijke en regionale media, en de uitgaven binnen de kerkelijke organisaties. Met het oog op december als belangrijke geefmaand, hadden we in het najaar een brandingscampagne in achterban media als RD, ND, EO-Visie, Terdege en CVandaag.  

Media-aandacht

In 2025 kregen we meer media-aandacht dan in voorgaande jaren, vooral door de start van de Ontmoetingsplek voor achterblijvers bij PI Dordrecht. Interviews verschenen in landelijke dagbladen en platforms (Reformatorisch Dagblad, Algemeen Dagblad, RTL Nieuws), op radio, lokale tv en huis-aan-huisbladen. Bijzonder was de presentatie van De Biblebelt van Jonah Falke, waarin een hoofdstuk over Gevangenenzorg staat. In het EO-programma Groot Nieuws vertelden twee vrijwilligers over hun werk, en onze hulpvragers leverden regelmatig bijdragen aan interviews, onder andere voor het Nederlands Dagblad en Volkskrant Magazine. 

Inleiding

Het jaar 2025 stond voor Gevangenenzorg Nederland in het teken van de start van onze driejarige transitie ‘Vleugels voor Herstel’. In een context van aanhoudende personele krapte binnen het gevangeniswezen en stijgende operationele kosten hebben we onze koers verlegd naar een sterke regionale verankering. Via de regionale herstelnetwerken kunnen we dichter bij de hulpvrager staan en onze samenwerking met gevangenissen versterken. Een derde pijler is een bredere inzet van vrijwilligers, zowel voor fondsenwerving als in de directe zorgverlening. De regionale inbedding moet bovendien bijdragen aan het verhogen van onze inkomsten, zodat we toekomstbestendig blijven. 

Organisatie en Vrijwilligers 

Onze robuuste groep van 610 vrijwilligers bleef het kloppende hart van de organisatie. We besloten dat de natuurlijke uitstroom niet overal weer opgevuld hoefde te worden met nieuwe vrijwilligers. Wel heeft het onze focus op de noodzaak van de nieuwe regioteams verscherpt: door nog meer directer en persoonlijker contact tussen kantoor en vrijwilliger willen we de betrokkenheid vergroten. 

Kerninzicht 

In 2025 hebben we de fundamenten gelegd voor een toekomstbestendige organisatie. We hebben geleerd dat lokale aanwezigheid en korte lijnen met PI-medewerkers essentieel zijn om de obstakels in het bezoek- en zorgproces te overbruggen en zo een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan herstelproces van onze hulpvragers. 

Financiële ontwikkelingen

In 2025 is een resultaat geboekt van € 265.803, beduidend beter dan het verlies waarmee rekening was gehouden. Dat wordt enerzijds veroorzaakt door bijna € 250.000 meer baten dan geraamd en anderzijds doordat met name de personeelskosten lager uitvielen. Dat was weer een gevolg van (a) het vertrek van ervaren krachten en opvolging door meer juniore collega’s, (b) collega’s die minder uren zijn gaan werken en (c) doordat ontstane vacatures niet altijd snel konden worden vervuld. Daarnaast resulteerden langdurig ziektegevallen in een hogere compenserende uitkering dan begroot.

Wij constateren dat onze private achterban baten een stabiel karakter hebben. Dit geldt voor particulieren, kerken en bedrijven. De donaties van fondsen zijn afhankelijk van innovaties en aansprekende projecten. Het meerjarige transitieproject Vleugels voor Herstel leidde tot verhoging van de inkomsten van fondsen. Verder hebben we een redelijk zicht op de omvang van de reguliere subsidieverstrekking, al kan die bijdrage – afhankelijk van het aantal vrijwilligers in de sector – fluctueren.

Het werven van onze baten vergt een voortdurende, forse inspanning, maar in relatie tussen de kosten van fondsenwerving en de geworven baten is een lichte verbetering waarneembaar (12,3% bij een streefnorm van 12,5%).

In overleg met onze accountant is een nieuwe benadering vastgesteld om de gewenste omvang van het continuïteitsvermogen vast te stellen. De noodzakelijk geachte omvang van het continuïteitsvermogen wordt ingaande 2025 bepaald op basis van de gemiddelde kosten van de werkorganisatie over de laatste 3 boekjaren en gerelateerd aan de stabiliteit van de verwachte inkomsten in het komende boekjaar en de meerjarenraming. Onder de kosten van de werkorganisatie worden verstaan de personeelskosten, huisvestingskosten, kantoorkosten en automatiseringskosten. Per ultimo 2025 is zo het gewenste continuïteitsvermogen bepaald op € 2.354.896, dit is factor 0,78 van de gemiddelde kosten van de werkorganisatie.

Het Treasury-statuut staat onze stichting niet toe te beleggen. Er worden geen financiële instrumenten gebruikt. Liquiditeiten worden zoveel en goed mogelijk rentedragend aangehouden.

Risicobeheersing, interne controle en reputatie

Het bestuur is verantwoordelijk voor het beheersen van risico’s die de realisatie van de doelstellingen kunnen belemmeren. Conform RJ 650 wordt jaarlijks een integrale risicoanalyse uitgevoerd. De risico’s worden beoordeeld op kans en impact, vastgelegd in een risicokaart en voorzien van passende beheersmaatregelen. De belangrijkste risico’s zijn: 

• Reputatierisico – Negatieve publiciteit of onzorgvuldig handelen door betrokkenen kan het vertrouwen in GNd schaden. Om dit te beperken, vraagt de stichting VOG’s voor alle medewerkers en vrijwilligers, wordt integriteit structureel behandeld in training en begeleiding en zijn gedragsregels vastgelegd in het personeelshandboek. 
• Politiek risico – Wijzigingen in wet- en regelgeving, het subsidiekader en de toegang tot PI’s kunnen activiteiten belemmeren. GNd zet daarom in op actieve belangenbehartiging en structureel overleg met het ministerie van Justitie en Veiligheid. 
• Personeelsrisico – Personeelsverloop, ziekteverzuim en onduidelijkheid in de organisatiestructuur kunnen de continuïteit onder druk zetten. De stichting hanteert daarom een duidelijk thuiswerkbeleid, een heldere taak- en verantwoordelijkheidsverdeling en stimuleert gestructureerde samenwerking tussen afdelingen. 
• Operationeel risico – Onvoldoende ingerichte processen, systemen of stuurinformatie kunnen leiden tot inefficiëntie of verlies. GNd stuurt daarom op basis van de A3-methodiek en borgt structurele datavastlegging en monitoring via Engage. 
• Financieel risico – Onvoldoende inkomsten of onvoldoende kostenbeheersing kunnen de uitvoering van de doelstelling in gevaar brengen. Daarom werkt GNd steeds meer projectmatig, worden activiteiten gebundeld in projecten en wordt ingezet op de ontwikkeling van innovatieve en financierbare activiteiten.
• Reputatie- en politiek risico wordt zoveel mogelijk geadresseerd door voortdurend en proactief contact met contactpersonen op allerlei niveaus binnen de Penitentiaire Inrichtingen, de forensische klinieken en DJI. Daarnaast wordt contact onderhouden met politieke partijen in de Tweede Kamer. De lobby heeft er in 2024 toe geleidt dat jaarlijks het totaal beschikbare subsidiebudget wordt geïndexeerd. Om het financiële risico ook op langere termijn beheersbaar te houden is de organisatie een transitie gestart naar regionaal werken en partnerschappen met lokale gevangenissen. Via regionalisatie wil de organisatie nieuwe wegen vinden voor zowel de financiering als de ondersteuning. Ook wordt ingezet op het ‘vermarkten’ van de kennis die Gevangenenzorg in meer dan 30 jaar heeft verworven om zo kostenstijgingen het hoofd te kunnen bieden. Het uiteindelijke doel is het borgen van een goede voortgang van onze zorg aan de hulpvragers

De stichting beschikt daarnaast over een planning- en controlcyclus, periodieke managementrapportages en evaluaties, zodat tijdig kan worden bijgestuurd en de continuïteit van de organisatie wordt gewaarborgd.  

Soft controls 

Naast deze zogenoemde hard controls besteedt de stichting aandacht aan soft controls. Het bestuur bevordert een cultuur van transparantie, integriteit en aanspreekbaarheid. Door regelmatige bestuurs- en team- en kantooroverleggen, duidelijke gedragscodes en voorbeeldgedrag van leidinggevenden wordt bewustzijn gecreëerd ten aanzien van verantwoordelijkheden en risico’s. 

Het bestuur evalueert jaarlijks de opzet en werking van het risicobeheersings- en controlesysteem. Op basis van deze evaluatie is het bestuur van mening dat het systeem in het verslagjaar adequaat heeft gefunctioneerd en een redelijke mate van zekerheid biedt dat de stichting haar doelstellingen verantwoord kan realiseren.